Przeciekające naczynia krwionośne w mózgu przyczyną mgły mózgowej w długim COVID
26 lutego 2024, 09:35Kilka miesięcy po rozpoczęciu epidemii SARS-CoV2 pojawił się termin „długi COVID”. Jest stosowany na określenie zespołu objawów pojawiających się kilkanaście tygodni po zachorowaniu na COVID, których nie można wyjaśnić inaczej, niż przebytą wcześniej infekcją. Ocenia się, że na długi COVID cierpi kilkadziesiąt milionów ludzi. Dotychczas zidentyfikowano około 200 objawów z nim związanych. Jednymi z nich są trudności poznawcze, zwane powszechnie mgłą mózgową. Badacze z Trinity College Dublin i FutureNeuro donoszą na łamach Nature Neuroscience o znalezieniu przyczyn tych objawów.
Kolejny popularny słodzik zwiększa ryzyko udaru i ataku serca
6 czerwca 2024, 12:08Popularny słodzik, ksylitol, dodawany jest do dietetycznych napojów, past do zębów czy gum do żucia. Można go kupić również w pastylkach czy proszku do samodzielnego słodzenia napojów czy potraw. Jak jednak możemy przeczytać w najnowszym numerze European Heart Journal, naukowcy połączyli używanie ksylitolu ze zwiększonym prawdopodobieństwem ataku serca i udaru. Eksperymenty w laboratorium sugerują, że słodzik prowadzi do tworzenia się skrzepów.
Wikingowie z Danii byli mniej brutalni niż wikingowie z Norwegii
26 września 2024, 08:37Przemoc jest jednym z podstawowych elementów ludzkiego działania i od dawna jest przedmiotem zainteresowania nauki. Uczeni z Norwegii, USA i Niemiec postanowili sprawdzić hipotezę mówiącą, że im silniejsza władza centralna i większa stratyfikacja społeczna, tym mniejszy poziom przemocy w społeczeństwie. Wykorzystali badania archeologiczne, socjologiczne, osteologiczne i filologiczne, by przyjrzeć się dwóm skandynawskim społecznościom z epoki wikingów, w czasie której Skandynawowie stali się słynni z „eksportu przemocy”.
BMI nie wystarczy. Eksperci proponują nowe definicje otyłości
15 stycznia 2025, 13:49Od dziesięcioleci BMI jest używane do oceny prawidłowej masy ciała. Teraz międzynarodowa komisja, uznawana przez 75 organizacji medycznych na świecie, proponuje to zmienić, twierdząc, że BMI samo w sobie nie jest wiarygodnym narzędziem. Oparte na BMI pomiary mogą zarówno niedoszacowywać, jak i przeszacowywać, poziom otłuszczenia organizmu i tym samym dostarczać nieadekwatnych informacji na temat stanu zdrowia jednostki, stwierdza komisja na łamach The Lancet. Diabetes & Endocrinology.
Odkryto pierwszy lek, który daje takie skutki jak fizyczna rehabilitacja po udarze?
24 marca 2025, 09:16Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles twierdzą, że stworzyli pierwszy lek, który na modelu mysim w pełni naśladuje efekty fizycznej rehabilitacji u ofiar udarów. W artykule, opublikowanym na łamach Nature Communications, naukowcy opisali wyniki badań nad dwiema substancjami, z których jedna doprowadziła do znaczącego odzyskania możliwości poruszania się u myszy po udarze.
Najstarsze wciąż wydawane pismo naukowe na świecie
25 czerwca 2025, 09:54Widzicie tutaj okładkę pierwszego i najdłużej wydawanego pisma naukowego na świecie. A w nim: ostatnie osiągnięcia w dziedzinie udoskonalania soczewek, pierwsze obserwacje Wielkiej Czerwonej Plamy na Jowiszu, przewidywania ruchów komety, recenzję „Experimental History of Cold” Roberta Boyle'a, raport Boyle'a na temat zdeformowanego cielaka, informacje o pewnej rudzie ołowiu znalezionej w Niemczech, dane o polowaniach na walenie na Bermudach i artykuł poruszający problemy wykorzystania zegarów wahadłowych do wyznaczania położenia statków na morzu.
Naukowcy ożywili mikroorganizmy sprzed 40 000 lat
9 października 2025, 17:43Grupa naukowców ożywiła mikroorganizmy uwięzione w wiecznej zmarzlinie. Niektóre z nich przebywały w niej od około 40 000 lat. Eksperyment przeprowadzono w ramach badań nad skutkami rozmarzania wiecznej zmarzliny, która topnieje z powodu globalnego ocieplenia. Okazało się, że organizmy uwięzione w niej przez długi czas potrzebują dłuższej chwili, by dojść do siebie. Jednak już po kilku miesiącach tworzą rozprzestrzeniające się kolonie.
Nastolatki nie są w stanie uniknąć kontaktu z treściami promującymi nierealistyczny ideał piękna
21 stycznia 2026, 09:30Dziewczęta w wieku 13–19 lat – nawet jeśli same nie szukają treści związanych z urodą – są ciągle wystawione w sieci na treści, które promują kosmetyki nieodpowiednie dla tak młodej skóry. Co więcej, uważają, że to inne dziewczęta – ale nie one same – mogą odczuwać spadek pewności siebie pod wpływem takich materiałów. Z badań przeprowadzonych przez badająca metody komunikacji Serenę Daalmans i jej zespół z Radbound University wynika, że nastolatki nie są w stanie uniknąć kontaktu z treściami promującymi nierealne ideały piękna w mediach społecznościowych.
Rzymski statek zatonął 2200 lat temu. Analiza smoły pokazała, gdzie był naprawiany
28 kwietnia 2026, 09:43Naukowcy zbadali substancję uszczelniającą kadłub rzymskiego statku handlowego zatopionego 2200 lat temu i odkryli, że jej skład chemiczny oraz uwięzione w niej pyłki roślin zdradzają nie tylko sposób produkcji smoły, ale też miejsca, w których statek był naprawiany podczas rejsów po Adriatyku.
Pierwsze udane obrazowanie RTG na orbicie
23 lipca 2026, 08:52Przez ponad cztery dekady jedyną wiarygodną metodą obrazowania medycznego dostępną astronautom było USG. Wymaga ono jednak dobrze przeszkolonego operatora, a jego pracę dodatkowo utrudnia mikrograwitacja, w wyniku której dochodzi do przesunięcia płynów ustrojowych i zmiany rozkładu gazów w jelitach. Stąd potrzeba znalezienia innej metody obrazowania, która może się przydać podczas długotrwałych misji kosmicznych. Zespół pod kierownictwem dr Sheyny Gifford z Mayo Clinic postanowił sprawdzić, czy dostępny komercyjnie, przenośny aparat rentgenowski może się sprawdzić na orbicie – wyniki opublikowano w czasopiśmie Radiology.
